Үхэгсдийн орон там биш

Хураангуй

Энэ баримт бичигт Библид гардаг “там”, “мөнх”, “Үхэгсдийн орон”, “Шеол”, “Хадес” гэсэн ойлголтуудыг судалж, уламжлалт ойлголттой харьцуулан тайлбарласан байна. Гол санаа нь: Библид гардаг “Үхэгсдийн орон” нь мөнхийн зовлонт тамын газар биш гэсэн дүгнэлтэд хүрч байна.

1. Оршил: “Мөнх” ба “там” гэсэн ойлголтын тухай

Эхэндээ “мөнх” гэж орчуулсан еврей, грек үг нь “хэзээ төгсөх нь тодорхойгүй урт удаан цаг хугацаа”-г илэрхийлдэг гэж тайлбарласан. Тиймээс теологичдын ярьдаг шиг “ямар ч эцэс төгсгөлгүй” гэсэн утга заавал агуулагддаггүй гэж үзжээ. Үүнээс шалтгаалан “мөнхийн зовлонт там” гэх ойлголтыг дахин шалгах шаардлагатай гэж өгүүлсэн байна.

Монгол хэл, сэтгэлгээнд “там” гэдэг нь:

“зовлон эдлүүлж зовоох газар”
“үхэгсдийн сүнсийг тарчилгах газар”
“маш гүнзгий нүх”
“шорон, гяндан”

гэсэн ойлголтуудтай холбогддог гэж тайлбарлажээ. Иймээс монгол хүн Библид “там” гэсэн үг уншихдаа газрын гүнд байдаг, сүнс нь зовж тарчилдаг бодит газар гэж төсөөлөх нь түгээмэл гэж харуулсан байна. Гэвч зохиогч үүнийг Библийн эх хэл дээрх үгсийн утгатай нийцэж байгаа эсэхийг шалгахыг зорьжээ.

2. «Хуучин Гэрээ»-нд: Үхэгсдийн орон (Шеол)

2.1 Шеол гэж юу вэ?

«Хуучин Гэрээ»-нд хүн бүр нас барахдаа “Шеол” (Sheol, H7585)-д ордог гэж тайлбарласан. Энэ үг нийт 65 удаа гардаг гэжээ. Зарим хуучны англи орчуулгад, тухайлбал King James Bible-д энэ үгийг ихэвчлэн “hell” буюу “там” гэж орчуулсан байдаг. Харин орчин үеийн орчуулгууд үүнийг:

“булш”
“үхэгсдийн орон”

гэж орчуулах болсон бөгөөд Ариун Библи ч мөн “Үхэгсдийн орон” гэж буулгасан байна. Үүн дээр үндэслэн зохиогч «Хуучин Гэрээ»-нд “там” гэсэн үг монгол Библид нэг ч удаа гардаггүй гэж онцолжээ.

2.2 “Үхэгсдийн орон” нь там мөн үү?

Баримт бичигт “Үхэгсдийн орон” нь:

зөвхөн муу хүмүүсийн очдог газар уу,
Бүтээгч Эзэнээс үүрд салдаг газар уу,
мөнхөд гаслан зовдог газар уу,
хэзээ ч гарч чадахгүй байнгын оршин суух газар уу

гэсэн асуултуудыг тавьж, “…үхэгсдийн орон лав тийм газар биш!” гэж дүгнэсэн байна.

3. Үхэгсдийн орны тухай Библид заасан дөрвөн үндсэн санаа

3.1 Хүн болгон Үхэгсдийн оронд очдог

Зөвхөн дуулгаваргүй хүмүүс биш, бүх хүн Үхэгсдийн оронд очдог гэж тайлбарласан. Үүнийг дараах жишээнүүдээр нотолжээ:

“Наран доорх бүх юмсад буюу бүх хүнд нэг л хувь зохиол байдаг нь бузар юм… тэд үхэл уруу одох ажээ… Гар чинь юуг хийхээр тэмүүлнэ, түүнийг бүхий л чадлаараа хийгтүн. Учир нь чиний очих Үхэгсдийн оронд мэргэн ухаан, ажил үйлс, бодох сэтгэх гэдэг нь байхгүй.” (Номлогчийн үгс 9:3,8)

Мөн Яаков, Иов, Давид, Хезекиа хаан, тэр ч байтугай Есүс хүртэл Үхэгсдийн оронд орсон гэж иш татсан. Энэ нь уг ойлголт зөвхөн нүгэлтнүүдэд хамаарахгүй, харин нас барагсдын ерөнхий байдал гэдгийг онцолжээ.

3.2 Бүтээгч Эзэн Үхэгсдийн оронд ч байдаг

Үхэгсдийн орон бол Эзэнээс бүр мөсөн салсан газар биш гэж тайлбарласан.

“Хэрэв би тэнгэр өөд очвол, Та тэнд байдаг. Хэрэв би Үхэгсдийн оронд ор дэрээ засвал, харагтун, Та тэнд байдаг” (Дуулал 139:8)

Энэ ишлэлээс Үхэгсдийн орон нь “нойрсох” байдалтай холбоотой, Бурханы оршихуйгаас бүрэн тасарсан газар биш гэж үзжээ.

3.3 Үхэгсдийн оронд хүмүүс гаслан зовдоггүй

Зохиогчийн тайлбараар Үхэгсдийн орон бол мэдрэмж, үйл ажиллагаа, ухамсаргүй байдал юм.

“үхэгсэд юу ч мэддэггүй аж… Тэдний хайр, хорсол, атаа жөтөө хэдийн мөхөж, (…) Үхэгсдийн оронд мэргэн ухаан, ажил үйлс, бодох сэтгэх гэдэг нь байхгүй.” (Номлогчийн үгс 9:5-6+10)

Мөн:

“анир чимээгүй уруу доош” (Дуулал 115:17)

“Мартахуйн газар” (Дуулал 88:12)

гэсэн ишлэлүүдээр Үхэгсдийн орон бол чимээгүй, мэдрэмжгүй, зовлонгүй байдал гэж тайлбарласан байна.

3.4 Бүтээгч Эзэн хүнийг Үхэгсдийн орноос гаргадаг

Үхэгсдийн орон нь эцсийн, гарцгүй байнгын орших газар биш, харин дахин амилалтын өмнөх байдал гэж тайлбарласан.

“ЭЗЭН үхүүлдэг, бас амьдруулдаг. Үхэгсдийн оронд унагадаг, бас босгодог.” (1 Самуел 2:6)

“Та миний сэтгэлийг Үхэгсдийн оронд орхихгүй…” (Дуулал 16:10)

“миний сэтгэлийг Үхэгсдийн орны эрхшээлээс аварна. Учир нь Тэр намайг хүлээн авна.” (Дуулал 49:15)

Эдгээрээс үзвэл хэн ч үүрд мөнхөд Үхэгсдийн оронд үлдэхгүй гэж тайлбарласан байна.

4. Дүгнэлт: Үхэгсдийн орон бол булш, үхэл, эсвэл үл орших байдал

Эндээс зохиогч дараах дүгнэлтийг гаргажээ: “Үхэгсдийн орон” ердөө л булш бунхан, үхэл эсвэл нас барсан хүний байгаа байдлыг (нарийн хэлэхэд, үл орших байдлыг нь) илэрхийлэх шилжсэн утгатай үг юм. Монголын Библийн Нийгэмлэгийн орчуулгад ч үүнийг:

“үхлийн булш”
“хар үхэл”
“үхэгсдийн ертөнц”
“үхдэлийн ертөнц”

гэх мэтээр орчуулсан боловч утга нь ижил гэж тайлбарласан.

Тиймээс христитгэлт сүм чуулганд түгээмэл заадаг “мөнхийн зовлонт там” гэсэн ойлголт энэ үгэнд байхгүй гэжээ.

5. Тооллого 16 дахь жишээ: “амьдаараа авслуулсан” хүмүүс

Зарим хүмүүс Тооллого 16-г “амьдаараа тамд орсон хүмүүсийн түүх” гэж тайлбарладаг талаар энэ хэсэгт авч үзсэн байна. Тэнд:

“Тэр хүмүүсийн зогсч байсан газар гэнэт хага үсрэн, том ангал үүсээд тэднийг гал голомттой нь хамт юу ч үгүй ховх сорон, [тэд] газрын гаваар далд орцгоолоо. Ийнхүү тэд өөрсдийн гэсэн бүх юмны хамт амьдаараа авслуулан удалгүй өнөөх ангал ч дахин хаагдаж, тэр хүмүүс олны дундаас ор сураггүй алга болжээ” (Тооллого 16:31-33, ББ)

гэж дүрсэлсэн байдаг. Үүнийг зохиогч “амьдаараа газарт залгигдсан тэд амь алдаж нэгмөсөн булшлагдсан гэсэн утгатай” гэж тайлбарласан. Мөн тэдний майхан гэр, эд хогшил хүртэл хамт “Үхэгсдийн орон”-д орсон гэж гардаг учраас хэрэв үүнийг “там” гэж ойлговол эд хөрөнгө ч тамд ордог гэсэн буруу ойлголтод хүргэнэ гэж дүгнэжээ. Иймээс энэ жишээ ч мөн Үхэгсдийн орон = булш гэсэн санааг дэмжиж байна.

6. «Хуучин Гэрээ»-ний тухай ерөнхий дүгнэлт

Энэ хэсгийн гол дүгнэлт нь:

«Хуучин Гэрээ»-нд “там” гэдэг үг байхгүй
мөнхийн мөнхөд тамлуулах тухай ойлголт байхгүй
хүн хийсэн хэргийнхээ төлөө хэзээ ч дуусашгүй шийтгэл авна гэсэн ойлголт байхгүй

гэж тодорхой хэлсэн явдал юм. Зохиогч бүр “«Хуучин Гэрээ»-нд там байхгүй.” гэж онцолсон байна.

Мөн дараах эргэцүүллийг дэвшүүлжээ: хэрэв там үнэхээр мөнхийн аймшигт зовлон юм бол, хүн төрөлхтөн тийшээ явах бодит аюултай юм бол яагаад Адам, Абрахам, Мосе, Давид, Исаиа зэрэг хүмүүст энэ талаар тодорхой анхааруулга өгөөгүй юм бэ? гэж асуусан байна.

7. «Шинэ Гэрээ»-нд: Хадес

7.1 Хадес бол Шеолын грек орчуулга

«Шинэ Гэрээ»-нд “Үхэгсдийн орон” мөн адил гардаг бөгөөд Дуулал 16:10-ыг Үйлс 2:27-д иш татсан байдлаас еврей “Шеол” = грек “Хадес” болох нь нотлогддог гэж тайлбарласан. Энэ үг «Шинэ Гэрээ»-нд нийт 11 удаа гардаг гэжээ.

7.2 Грек домгийн Хадес ба Библийн Хадес

Зохиогчийн тайлбараар грек домогт “Хадес” нь үхэгсдийн орны нэр төдийгүй тэр орны бурхан хааны нэр байдаг. Гэвч грек домгийн ойлголт нь «Хуучин Гэрээ»-ний Үхэгсдийн орон-оос эрс өөр учир Библи дотор өөр хоорондоо зөрчилдөхгүй байх ёстой гэж үзсэн байна. Иймээс «Шинэ Гэрээ»-ний Хадес нь «Хуучин Гэрээ»-ний Үхэгсдийн оронтой адилхан ойлголт агуулна гэж тайлбарлажээ.

Тэрээр Хадесыг:

бодит утгаараа булш бунхан
шилжсэн утгаараа үхэл эсвэл үхэгсдийн үл орших байдал

гэж тайлбарласан байна. Мөн Strong-ийн толь бичигт энэ үгийг “харагдашгүй”, “мэдэгдэшгүй” гэсэн гаралтай гэж тайлбарладгийг дурдсан.

8. Матай 11:23 — Капернаум хотын жишээ

Энэ ойлголтыг батлахын тулд дараах ишлэлийг авч үзжээ:

“Капернаум аа, чи тэнгэрт тултал өргөмжлөгдсөн байх уу? Чи Үхэгсдийн оронд унах болно. Хэрэв та нарт [грек: чиний дотор] учирсан гайхамшгууд нь Содомд тохиолдсон бол тэр хот энэ өдрийг хүртэл үлдэх байсан” (Матай 11:23)

Энд хувь хүн биш, бүхэл бүтэн хот “Үхэгсдийн орон”-д орж байна гэж өгүүлсэн. Зохиогч үүнийг хотын иргэдийн дараах амьдралын тухай биш, харин хот өөрөө сүйрч, “харагдашгүй байдал”-д орсон гэсэн дүрслэл гэж тайлбарласан. Өөрөөр хэлбэл, Капернаум хот өнөөдөр балгас болсон нь “Үхэгсдийн орон” гэдэг нь мөнхийн зовлонт газар биш, харин устах, харагдахгүй болох, байхгүй болох утгатай болохыг харуулж байна гэжээ.

9. Лук 16:23 — Баян хүн ба Лазарын тухай сургаалт үлгэр

Энэ баримт бичигт Лук 16:23-ыг хамгийн онцгой тохиолдол гэж авч үзсэн байна. Учир нь энэ хэсэг нь Үхэгсдийн орны тухай дээрх бүх тайлбарыг үгүйсгэж байгаа мэт харагддаг гэжээ. Энэ нь “баян хүн, ядуу Лазар хоёр”-ын тухай сургаалт үлгэр юм.

Зохиогчийн тайлбарласнаар, баян хүн нас барсны дараа:

тэнд хүмүүс бие биенээ хардаг
ярилцдаг
өнгөрснөө санадаг
зовлон эсвэл тухтай байдлыг мэдэрдэг
таван мэдрэхүй нь амьд хүнийх шиг ажилладаг

гэж дүрслэгдсэн нь «Хуучин Гэрээ»-нд тодорхойлсон Үхэгсдийн орны тухай ойлголттой огт нийцэхгүй байна. Иймээс энэ нь бодит түүх биш, харин сургаалт үлгэр гэж тайлбарласан байна.

Түүнчлэн Абрахамын хэлсэн:

“Мосе ба Эш үзүүлэгчдийг сонс”

гэсэн үгийг онцолж, хэрэв тэдний бичсэнээр дүгнэвэл баян хүн жинхэнэ Библийн Үхэгсдийн оронд биш, харин грек домгийн Хадес маягийн дүрслэлтэй орчинд байгаа мэт харагдана гэж тайлбарласан. Иймээс энэ хэсгийг сургаалт үлгэрийн дүрслэл гэж ойлгох ёстой гэсэн байр суурь илэрхийлжээ.

10. Үхэгсдийн орны тухай “сайхан мэдээ”

Эцэст нь баримт бичиг Үхэгсдийн орны тухай найдварын мэдээ-гээр төгссөн байна. Үүнд:

“Үхэгсдийн орны түлхүүр” (Илчлэл 1:18)

нь Есүсийн гарт байдаг болсон гэж өгүүлжээ. Учир нь Есүс Үхлийг ялан дийлсэн гэж тайлбарласан байна. Тиймээс:

“Үхэгсдийн орон өөрсдийн доторх үхэгсдийг гаргаж өгөх” (Илчлэл 20:13)

цаг ирнэ гэжээ.

10.1 Шүүлт, хоёрдахь үхэл, галт нуур

Шүүлтийн үед амийн номд нэр нь байхгүй хүмүүс хоёрдахь үхэлд орно гэж өгүүлсэн. Тэд дахин нэг удаа Үхэгсдийн оронд орсон мэт болох боловч эцэст нь:

“Үхэгсдийн орон галт нуурт хаягдан” (Илчлэл 20:14)

гэжээ. Үүнийг зохиогч үхэл болон булш өөрөө устгагдана гэж тайлбарласан байна. Тиймээс шинэ дэлхий дээр:

үхэл ч байхгүй
булш бунхан ч байхгүй

болно гэж тайлбарласан. Мөн:

“сүүлчийн дайсан” (1 Коринт 15:26)

болох үхэл эцэстээ устгагдах бөгөөд, тэр үед бүгд Христийн ажлын ачаар “амьд болгогдох”, Ертөнцийн Эзэн “бүгдэд бүх юм болох” болно гэж өгүүлсэн байна.

11. Эцсийн дүгнэлт

Энэ PDF-ийн үндсэн дүгнэлт бол:

Библид гардаг “Үхэгсдийн орон” нь мөнхийн зовлонт там биш
«Хуучин Гэрээ»-нд там гэсэн ойлголт байхгүй
“Шеол” ба “Хадес” нь булш, үхэл, эсвэл үл орших байдлыг заадаг
Үхэгсдийн орон бол түр зуурын, дахин амилалттай холбоотой ойлголт
эцэст нь үхэл өөрөө устгагдах болно

гэдэг санаанууд юм. PDF-ийн төгсгөлд дараагийн нийтлэлээрээ «Шинэ Гэрээ»-нд гардаг хоёр янзын “там”-ыг авч үзэх болно гэж мэдэгдсэн байна.

Хэрэв та дэлгэрэнгүйг уншихыг хүсвэл PDF file дээр дарна уу.

Хэрэглэсэн эх сурвалж

Ариун Библи (2004; 2013; 2019). Улаанбаатар: Ариун Бичээс Нийгэмлэг. Библи (2015). Улаанбаатар: Монголын Библийн Нийгэмлэг. Стандарт Монгол Орчуулгын апп (2023). Strong, J. (1890). Strong’s exhaustive concordance of the Bible (with Greek and Hebrew Lexicons). PDF эх сурвалж: