Хаант улсын цаазын газар Гехенна

Хураангуй

Энэ баримт бичигт “там” гэж уламжлан ойлгогддог ойлголтыг Библийн “Гехенна” гэх нэр томьёотой холбон тайлбарлажээ. Судалгааны гол санаа нь Есүсийн ярьсан “Гехенна” нь хийсвэр, мөнхийн зовлонт там биш, харин Иерусалимын баруун өмнөд талд орших бодит газар болох “Хинномын хөндий” бөгөөд ирээдүйн Хаант улсын үед хэрэгжих шийтгэлийн газрыг зааж байгаа гэсэн дүгнэлт юм. Нийт агуулгыг дараах бүтэцтэйгээр авч үзжээ.

1. Гехеннагийн түүхэн ба шашин-судлалын үндэс

Эхэндээ Гехенна буюу Хинномын хөндий нь эрт үед хүүхдээ Молехт өргөл болгон шатаадаг байсан аймшигт тахилын газар байсныг тайлбарласан. Үүнийг Бүтээгч Эзэн “зэвүүцэн жигшин” буруутгасан гэж үзүүлжээ. Тиймээс зохиогчийн хувьд Хайрын Бурханыг мөнхөд тамлагч нэгэн мэт ойлгох нь Молехтой адилтгасан гаж ойлголт болж байна.

“Кэнааны шүтээнийг үрсээрээ тахиж Газар нутгийг тэд цусаар бузарлажээ…” — Дуулал 106:38

2. Орчуулгын асуудал ба “Гехенна” гэсэн үгийн утга

Энэ хэсэгт Библийн олон орчуулгад “Гехенна” гэдэг нэрийг шууд галиглахын оронд “там” эсвэл “мөнхийн зовлон” гэж орчуулснаас болж уншигчид буруу ойлголттой болсон гэж тайлбарлажээ. Үүнээс шалтгаалан итгэгчид өөрсдөө Библийг судалж, хам сэдвээр нь харж ойлгох шаардлагатай гэж онцолсон байна.

3. Гехенна ба ирээдүйн Хаант улс

3.1 «Матай» ном дахь онцгой байр суурь

Гехеннагийн тухай Есүсийн ишлэлүүдийн ихэнх нь «Матай» номд гардаг. Судалгаанд «Матай» нь иудейчүүдэд зориулсан бөгөөд Есүсийг амлагдсан Хаант улсын Хаан гэдгээр нь харуулдаг ном гэж тайлбарлажээ. Иймээс Гехенна нь Хаант улстай холбоотой ойлголт гэж үзсэн байна.

PDF-д дурдсан Есүсийн Гехеннагийн тухай ишлэлүүд:

Матай 5:22, 5:29–30, 10:28, 18:9, 23:15, 23:33
Марк 9:43, 9:45, 9:47
Лук 12:5

3.2 “Тэнгэрийн хаанчлал” гэсэн нэр томьёо

Энд “Тэнгэрийн хаанчлал” гэдэг нь байршил бус, харин гарал үүсэл ба тэнгэрлэг мөн чанарыг илэрхийлдэг гэж тайлбарласан. Мөн Даниелын эш үзүүллэгүүдийг эш татан энэ хаант улс ирээдүйд дэлхий дээр тогтоно гэж үзжээ.

“…хүний гараар цавчигдаагүй нэгэн чулуу…” — Даниел 2:34–35, 44

“Тэнгэрийн доорх хаант улсуудын хаанчлал, ноёрхол, сүр хүч нь Дээдийн Дээд Бурханы ариун хүмүүст өгөгдөнө…” — Даниел 7:27

3.3 Эхний дүгнэлт

Эндээс гаргасан анхны дүгнэлт нь:

Гехеннагийн шийтгэл нь ирээдүйн Хаант улстай холбоотой
Ялангуяа иудейчүүдтэй холбоотой ойлголт байж болохыг онцолжээ.

4. Гехеннагийн шийтгэл нь хэрэгт таарах хэмжээтэй

4.1 Матай 5:20–22-ын тайлбар

Энэ хэсэгт Есүс Гехеннагийн тухай анх дурдсан ишлэлийг авч үзсэн. Зохиогчийн тайлбарласнаар Есүс Гехеннаг Мосегийн Хуультай холбон тайлбарласан тул шийтгэл нь мөн адил хэмжигдэхүйц, шударга, хэрэгт таарсан байх ёстой гэж үзжээ.

“Би та нарт хэлье, хэрэв та нарын зөвт байдал чинь фарисайчууд болон хуулийн багш нараас илүү гарахгүй л бол, та нар тэнгэрийн хаанчлалд орохгүй…” — Матай 5:20–22

4.2 “Амийг амиар…” гэсэн зарчим

Судалгаанд Мосегийн Хуулийн энэ зарчмыг эш татан, шийтгэл бүр гэмд тохирсон байх ёстойг батлахад ашиглажээ:

“…амийг амиар, нүдийг нүдээр, шүдийг шүдээр, гарыг гараар, хөлийг хөлөөр, түлэгдэлтийг түлэгдэлтээр, шархыг шархаар, бэртэнгийг бэртэнгээр төлнө” — Египетээс гарсан нь 21:23–25

Эндээс гаргасан гол санаа нь: ах дүүгээ “мунхаг” гэж хэлсний төлөө төгсөшгүй мөнхийн шийтгэл оноох нь хийсэн хэрэгт үл тохирно гэсэн дүгнэлт юм.

5. Гехеннад махбод ч, сэтгэл ч устгагдах боломжтой

5.1 Матай 5:28–30

Энэ хэсэгт Есүс “бүтэн бие” Гехеннад хаягдана гэж хэлсэн нь Гехенна нь биегүй сүнснүүдийн газар биш гэдгийг харуулна гэж тайлбарлажээ.

“Хэрэв баруун нүд чинь чамайг бүдрүүлбэл, ухаж аваад хая…” — Матай 5:28–30

5.2 Матай 10:28 ба Лук 12:4–5

Энд “бие” болон “сэтгэл”-ийг хоёуланг нь Гехеннад устгаж чадна гэсэн үгийг авч үзжээ. Зохиогчийн тайлбарласнаар “сэтгэл” гэдэг нь зөвхөн амь бус, харин хүний мэдрэмж, хүсэл, жаргал, амьдралын туршлага, хүслэнгийн төв гэсэн өргөн ойлголттойгоор хэрэглэгдэж байна.

“Биеийг хөнөөх хүмүүсээс бүү ай… Харин махан бие болоод сэтгэлийг, хоёуланг нь тамд [=Гехеннад] устгаж чадах Түүнээс айгтун.” — Матай 10:28

“…Хөнөөсний дараа тамд [=Гехеннад] хаях эрх мэдэлтэй Нэгэнээс айж эмээгтүн.” — Лук 12:4–5

5.3 “Сэтгэл”-ийн тайлбар

PDF-д “сэтгэл” гэдгийг:

оршин буйгаа мэдэх
юм харах, сонсох, мэдрэх
бодож сэтгэх
хүсэх

гэдэг мэдээ мэдрэхүйн төв гэж тайлбарлажээ. Иймээс “сэтгэлээ алдах” гэдэг нь зөвхөн амиа алдах бус, харин ирээдүйн Хаант улсын жаргалаас хоцрох гэсэн санааг агуулж байна.

6. Хаант улс ба “мөнхийн амьдрал”

Энэ хэсэгт еврейчүүдийн хувьд амлагдсан Хаант улс нь “мянган жаргалын үүд” гэж тодорхойлогдож, “мөнхийн амьдрал” гэдэг нь шинэчлэгдсэн дэлхий дээрх амгалан, жаргалтай амьдралыг хэлдэг гэж тайлбарласан байна.

“жаргалан, жаргалан, жаргалан, энэ ертөнцийн түмэн жаргалан”

Энэ утгаараа:

Христийг дагасан хүн Хаант улсын жаргалыг хүртэнэ
Харин Христийг үл тоомсорлон өнөөгийн амьдралын жаргалыг илүүд үзсэн хүн тэр жаргалыг алдана

гэсэн тайлбар хийжээ.

7. Хаант улсад ч гэм ба үхэл бүрэн арилж амжаагүй байх тухай

Судалгаанд Хаант улс туйлын шударга байх боловч тэнд ч гэм үйлдвэл шүүгдэнэ гэж тайлбарласан. Хэрэв Хаан Гехеннагийн шийтгэл оноовол тэр хүн:

үхнэ
бие сэтгэлийн жаргалаас хасагдана

гэсэн ойлголтыг дэвшүүлжээ. Энэ нь Хаант улсын эхний мянган жилд гэм ба үхэл бүрэн арилж амжаагүй байна гэсэн дүгнэлт рүү хөтөлсөн.

8. “Өт хорхой нь үхэхгүй, гал нь унтрахгүй” гэсэн хэллэг

8.1 Матай 18:8–9, Марк 9:43–47

Эдгээр ишлэлд Гехеннаг “гал”, “өт хорхой”, “унтаршгүй” гэх дүрслэлээр тайлбарласан. Зохиогчийн үзсэнээр энэ нь мөнхийн тарчилгааны дүрслэл бус, харин шийтгэлийн тасралтгүй хэрэгжилтийг харуулдаг гэжээ.

“Хэрэв гар чинь, эсвэл хөл чинь чамайг бүдрүүлбэл, тас цавчин хая…” — Матай 18:8–9

“Тэнд өт хорхой нь үхэхгүй. Гал нь унтрахгүй.” — Марк 9:43–47

8.2 Исаиа 66:23–24-той холбосон тайлбар

Энэ хэллэгийг Есүс Исаиа 66:23–24-өөс авсан гэж үзэж, түүний хам сэдвийг задлан тайлбарласан. Тэнд Хаант улсын үеийн Иерусалим, Өргөө, үндэстнүүдийн цугларалт, тэрсэлдэгчдийн хүүрийг харах тухай гардаг гэж тайлбарлажээ.

“Шинэ сарын баяраас Шинэ сарын баяр хүртэл, Нэг Амралтын өдрөөс нөгөө Амралтын өдрийг болтол Махбодот бүхэн Намайг хүндэтгэн дээдлэхээр Миний өмнө хүрч ирнэ…” — Исаиа 66:23–24

“Харин тэд гадагш гарч явахдаа, Надтай тэрсэлдэгчдийн хүүрийг үзнэ. Тэднийг идэх өт хорхой нь үхэхгүй. Тэднийг шатаах гал нь унтрахгүй…” — Исаиа 66:24

8.3 Гехенна бол Иерусалимын ойролцоох бодит газар хэвээр

Энэ хэсэгт ирээдүйн Хаант улсад:

Иерусалимд шинэ Өргөө байгуулагдана
Үндэстнүүд Иерусалимд ирнэ
Хотын гадна Гехенна оршино

гэж тайлбарласан байна. Иймээс “Гехенна” нь бодит газар хэвээр байна гэсэн санааг баталжээ.

9. Гехенна дахь хүүр, гал, өт хорхойн тайлбар

9.1 Хүүрүүдийг шатаах, идэх дүр зураг

Судалгаанд Гехеннад амьд хүмүүс тарчилж байдаггүй, харин цаазлагдсан гэмт хэрэгтний хүүр байдаг гэж тайлбарласан. Үүнийг Исаиагийн эшлэлтэй холбон:

өт хорхой нь амьд хүнийг биш, цогцос иддэг
гал нь мөн амьгүй биеийг шатаадаг

гэж дүгнэжээ.

9.2 “Үхэхгүй” биш, “дуусахгүй”

PDF-д онцолсноор өт хорхойн тухай грек эхэд “үхэхгүй” гэхээс илүү “дуусахгүй” гэсэн санаа байгааг дурдсан. Өөрөөр хэлбэл, хүүр байсаар л байвал өт хорхой ч байсаар байна гэсэн утгаар тайлбарласан.

9.3 Ананиа, Сапфирын жишээ

Хаант улсын шийтгэл хэр хурдан хэрэгжихийг Үйлс 5 дахь Ананиа, Сапфирын жишээгээр тайлбарласан. Тэд Их Эзэнд худал хэлснийхээ төлөө тэр дороо унаж үхсэн нь шуурхай, шударга шүүлтийн жишээ гэж үзжээ.

9.4 Мянган жилийн төгсгөл ба бослого

Судалгаанд мянган жилийн эцэст ч хүмүүсийн дунд дахин бослого гарна гэж Илчлэл 20:7–10-ыг дурдсан. Үүнээс шалтгаалан Гехеннагийн гал Хаант улсын туршид унтрахгүй байх нь гайхах зүйл биш гэж тайлбарласан.

10. “Мөнхийн гал” гэдэг нь юу гэсэн үг вэ?

Энэ хэсэгт “мөнхийн” гэж орчуулагдсан “эон” гэдэг үгийг төгсгөл нь харагдахгүй урт удаан үе гэсэн утгатай гэж тайлбарласан. Иймээс Гехеннагийн гал нь:

мянган жилийн Хаант улсын турш
өөрөөр хэлбэл эон үеийн турш

ассаар байна гэж үзжээ.

Үүний дараа:

энэ дэлхий шатаж үгүй болно
шинэ дэлхий дээр үхэл байхгүй болно
тэгэхээр Гехенна ч оршихоо болино

гэсэн дүгнэлт хийсэн байна. Иймээс Гехенна нь төгсгөлгүй мөнхийн там байж чадахгүй гэж тайлбарлажээ.

11. “Гехеннагийн шийтгэл” гэсэн шилжсэн утга

11.1 Матай 23:15

Энд Есүс фарисайчуудыг “Гехеннагийн хүү” болгож байна гэж хэлсэн ишлэлийг авч үзжээ. Судалгаанд “…гийн хүү” гэсэн еврей маягийн хэллэг нь тухайн зүйлд зохилтой, тавилантай хүн гэсэн утгатай гэж тайлбарласан байна.

“…Түүнийг сүсэгтэн болоход та нар түүнийг өөрсдөөсөө хоёр дахин дор тамын [=Гехеннагийн] хүү болгодог ажээ.” — Матай 23:15

11.2 Матай 23:33

Энэ ишлэлээр Есүс фарисайчуудыг “Гехеннагийн шийтгэл”-ээс зугтахгүй гэж хэлсэн нь тэдний хүртэх ёстой шийтгэлийг илэрхийлж байна гэж тайлбарлажээ.

“Могойнууд аа, хорт могойн удам аа, тамын [=Гехеннагийн] шийтгэлээс та нар яаж зугтаах вэ?” — Матай 23:33

11.3 Гол тайлбар

Энэ хэсгийн дүгнэлт нь:

“Гехеннагийн шийтгэл” гэдэг нь шууд утгаараа Гехеннад очихоос гадна, шилжсэн утгаар “Хаант улсын жаргалаас хасагдах” шийтгэлийг хэлдэг гэж үзжээ.

12. Дүгнэлт

Эцэст нь энэхүү PDF дараах нэгдсэн дүгнэлтийг гаргасан байна:

Гехенна бол мөнхийн зовлонт там биш
Энэ нь ирээдүйн Тэнгэрийн хаанчлалын үед хэрэгжих бодит шийтгэлийн газар
Байршлын хувьд Иерусалимын гаднах Хинномын хөндий
Тэнд гэмт хэрэгтний хүүрийг хаяж, шатаах шийтгэл хэрэгжинэ
Өт хорхой, гал нь бодит үүрэгтэй
Гехеннагийн үйл ажиллагаа мянган жилийн эон үеийн турш үргэлжилнэ
Иймээс энэ ойлголт нь уламжлалт “мөнхийн тарчилгаат там” гэсэн үзлээс өөр гэж тайлбарлажээ.

Төгсгөлд нь уншигчид дээр дурдсан 11 ишлэлийг “цоо шинэ нүдээр” дахин уншиж шалгахыг уриалсан бөгөөд дараагийн нийтлэлээрээ мөнхийн зовлонт тамыг Библийн өөр хэллэгүүдээс эрж хайхаа мэдэгдсэн байна.

Хэрэв та дэлгэрэнгүйг уншихыг хүсвэл PDF file дээр дарна уу.

Хэрэглэсэн эх сурвалж

Ариун Библи (2004; 2013; 2019). Улаанбаатар: Ариун Бичээс Нийгэмлэг. Библи (2015). Улаанбаатар: Монголын Библийн Нийгэмлэг. Стандарт Монгол Орчуулгын апп (2023). Strong, J. (1890). Strong’s exhaustive concordance of the Bible (with Greek and Hebrew Lexicons). Blue Letter Bible.